NIK prześwietliła realizację umów offsetowych zawartych przy zakupie F-16. Wyniki kontroli są fatalne. Jedynie co czwarty ze zrealizowanych projektów spełnia wszelkie wymagania. Przyczyną tego stanu rzeczy są błędy strony polskiej popełnione w trakcie negocjacji, ministerstwo gospodarki, a także polskie firmy - podaje TVN24
Polski rząd umowę offsetową na dostawę 48 samolotów F-16 przez Lockheed Martin podpisał w kwietniu 2003 r. Zapisana w niej pula projektów offsetowych według stanu na koniec 2008 r. miała wartość ponad 9,7 mld dol., z czego 6 mld zł (tyle ile zapłaciliśmy za samoloty) mieli wydać Amerykanie. Zgodnie z umową dostali na to 10 lat.
Tymczasem do tej pory zrealizowano 83 proc. wartości zobowiązań do końca 2008 roku a NIK dodaje, że "nie ma (...) gwarancji maksymalizacji efektów offsetu z punktu widzenia potrzeb modernizacyjnych polskiej gospodarki".
NIK postanowiła sprawdzić jak wygląda realizacja I etapu projektu (lata 2003-2006) w Ministerstwie Gospodarki i u kilku odbiorców offsetu. Wyniki tej kontroli są zatrważające. Jak zauważa NIK, błędy popełniono już na etapie negocjacji, a proponowane projekty nie były weryfikowane przez Ministerstwo Gospodarki ani pod kątem preferowanych kierunków i miejsc ich lokowania, ani realności ich wykonania. W latach 2004-2008 niezbędne było więc wielokrotne wprowadzanie dużych zmiany zarówno liczby jak i wartości projektów. Niestety i to nie poprawiło sytuacji. Zdaniem NIK wynegocjowane zmiany nadal nie dają gwarancji uzyskania właściwych efektów.
Najlepsi i najgorsi
Okazuje się także, że jedynie co czwarty ze zrealizowanych już projektów spełnia wszystkie wymagania, a więc przyczynia się do modernizacji polskiej gospodarki i restrukturyzacji konkretnych przedsiębiorstw. Do takich projektów nich - zdaniem NIK - należą umowa na produkcję amunicji w ZM „Mesko” w Skarżysku Kamiennej, inwestycje w PZL-Rzeszów, pozyskanie licencji technologicznych przez Lotos i dwa projekty w General Motors w Gliwicach. Pozostałe 15 projektów, mimo że zrealizowane, daje tylko bieżące korzyści pojedynczym zakładom, nie jest związane ani z transferem nowoczesnych technologii, ani szeroko rozumianymi inwestycjami, ani nie udzielały certyfikacji przedsiębiorstwom.
Ale to nie wszystko. Części projektów dotąd nawet nie rozpoczęto. Tak jest choćby z system łączności radiowej „Tetra”, modernizacją WZL w Bydgoszczy i WZL w Warszawie, a także utworzenia systemu wspierania eksportu małych i średnich firm do USA. Bulwersujący jest w szczególności przypadek zakładów w Bydgoszczy, gdzie nierzetelny okazał się inwestor - firma Aircraft. Dostarczona przez nią dokumentacja w ocenie NIK nie miała wartości technicznej i technologicznej i była dostępna do kupienia przez internet. Teraz po zmianie umowy, w WZL-Bydgoszcz zostanie utworzone centrum serwisowania F-16.
Nieprzygotowani
NIK przyczyn takiego stanu rzeczy dopatruje się przed wszystkim w nieprzygotowaniu polskich przedsiębiorstw do prowadzenia negocjacji biznesowych, mimo dość szerokiej działalności informacyjnej prowadzonej w tym zakresie przez Ministerstwo Gospodarki. W efekcie zawarte umowy, nie zabezpieczały wszechstronnie interesów tych przedsiębiorstw.
Efektywne wykorzystanie offsetu - w ocenie NIK - utrudniało też nieprzygotowanie przedsiębiorstw do realizacji zobowiązań w terminach określonych w umowie, podejmowanie przez stronę amerykańską prób minimalizacji własnych kosztów, zła sytuacja ekonomiczno - finansowa przedsiębiorstw.
Źródło: tvn24.pl
